Aydan pill? bakalavr, ikinci pill? magistratura, üçüncü pill?

Aydan C?f?rli

Giri?

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

 

Bu m?qal?d? t?hsilin qurulu?u Az?rbaycanla dig?r seçdiyim ölk?l?nin
t?hsil sisteminin n? d?r?c?d? uy?un v? ya f?rqli olmas? ara?d?r?lm?? h?mçinin
mü?yy?n sor?ular apar?lm??d?r.

 

Analiz

 

T?hsil haqq?nda bir çox müdrikl?rimiz fikirl?r söyl?mi?dirl?r.
M?s?l?n H.?liyev 

“T?hsil h?r bir dövl?tin, ölk?nin, c?miyy?tin h?yat?n?n,
f?aliyy?tinin mühüm bir sah?sidir. C?miyy?t t?hsilsiz inki?af ed? bilm?z” v?
ya ingilis filosofu v? tarixçisi olan F.Bekon bel? deyirdi “Bilik-h?yatda
faydal? olmaq namin? qazan?lmal?d?r”

 

Az?rbaycanda t?hsil

 

Az?rbaycan m?kt?b t?hsili üç m?rh?l?d?n ibar?tdir, Bunlar ibtidai,
ümumi orta,tam orta t?hsildir. Bizd? t?hsil ?sas?n 6 v? ya 7 ya?dan ba?lan?r.

 

Ümumi orta m?kt?b t?hsili müvafiq t?hsil proqramlar? y?ni kurikulum
?sas?nda h?yata keçirilir. Finlandiyadan f?rqli olaraq bizd? dövl?t
m?kt?bl?riyl? yana?? öz?l m?kt?bl?rd? f?ailiyy?t göst?rir. ?ndi is? h?r üç
pill?nin m?qs?dinin n? oldu?unu yazaq,

 

?btidai t?hsilin m?qs?di u?aqlarda oxumaq, yazmaq v? hesablama
qabiliyy?tini yaratmaq, onlarda ilkin h?yati bilikl?ri öyr?tm?k. Az?rbaycan
ibtidai t?hsil birinci-dördüncü sinifl?ri ?hat? edir.

 

Ümumi orta t?hsilin m?qs?di ?agirdl?rd? ünsiyy?t bacar???n?n, m?ntiqin,
t?f?kkürün formala?mas?n?, proqrama daxil olan f?nl?r üzr? v? dünya
sivilizasiyas?n?n inki?af? haqq?nda müvafiq bilik v? t?s?vvürl?rin yarad?lmas?
v? öz g?l?c?k f?aliyy?t istiqam?tini mü?yy?nl??dirm?kd? istiqam?tl?nm?yi t?min
etm?kd?n ibar?tdir. Ümumi orta t?hsil be?inci-doqquzuncu sinifl?ri ?hat? edir.
Ölk?mizd? ümumi orta t?hsil m?cburidir v? bu pill?d? yekun qiym?tl?ndirm?
apar?l?r, h?mçinin bu m?rh?l?f? t?hsilini ba?a vuran ?agirdl?r? müvafiq dövl?t
s?n?di – ??had?tnam? verilir. Ümumi orta t?hsil haqq?nda s?n?d t?hsilin növb?ti
pill?sin? davam etdirilm?si üçün ?sas say?l?r.

 

Tam orta t?hsil ümumi orta m?kt?b t?hsilinin sonuncu pill?si say?l?r
v? onuncu – on birinci sinifl?ri ?hat? edir v? bu pill?d? t?hsil alanlar?n
biliyinin qiym?tl?ndirilm?sinin yekun dövl?t attestasiyas? h?yata keçirilir. N?tic?y?
gör? m?zunlara müvafiq qaydaya uy?un olaraq dövl?t nümun?li s?n?d, y?ni
attestat verilir. Tam orta t?hsil haqq?nda s?n?d t?hsilin növb?ti pill?d? davam
etdirilm?si üçün ?sas say?l?r.

 

Ali t?hsil  c?miyy?t üçün
ixtisasl? müt?x?ssis haz?rl??n? t?min edir. Bu mü?sisi?l?rd? müt?x?ssis
haz?rl??? 3 m?rh?l?d?n ibar?tdir. Birinci pill? bakalavr, ikinci pill?
magistratura, üçüncü pill? doktorantura.

Bakalavr pill?sind? müxt?lif isqtiqam?tl?r üzr? geni? ?hat?li ali
t?hsilli müt?x?ssis haz?rlan?r. Bu pill?ni bitir?n m?zunlara
“Bakalavr” ali pe?? ixtisas d?r?c?si verilir. Bakalavr pill?sini
bitir?n m?zunlar?n ?m?k f?aliyy?ti elmi-t?dqiqat v? ali t?hsil mü?ssis?l?rind?
elmi-pedaqoji f?aliyy?t istisna olmaqla dig?r sah?l?ri ?hat? edir

 

 

Aydan C?f?rli

 

Magistratura t?hsil pill?sind? elmi-t?dqiqat v? ali t?hsil
mü?ssis?l?rind? elmi-pedaqoji f?aliyy?tl? m???ul ola bil?n müt?x?ssis
haz?rlan?r. Bu m?rh?l? magistr dissertasiya i?inin müdafi?si il? bitir. Öz dissertasiyas?n?
u?urla müdafi? etmi? m?zunlara “magistr” ali elmi-ixtisas d?r?c?si
verilir.

 

Doktorantura  özüd? iki
pill?lidir. bu m?rh?l?d? iki elmi d?r?c?l?r mü?yy?nl??dirilir: f?ls?f? doktoru
v? elml?r doktoru elm sah?l?ri üzr? d?r?c?l?r.

Elmi d?r?c?l?rin verilm?si dissertantura yolu il? h?yata keçirilir.

 

 

Finlandiyada t?hsil

 

Dünyan?n ilk onlu?una dü?mü? h?tda birinci olma?? bacaran t?hsil
sistemi Finlandiyadad?r. Burada öz?l heç bir m?kt?b f?ailiyy?t göst?rmirki, dü?ünür?m
buna s?b?b dövl?t m?kt?bl?rinin bütün gözl?nil?n t?l?bl?r? cavab ver?
bilm?sidir. H?mçinin ölk? daxilind? yerl???n bütün m?kt?bl?r aras?nda güclü v?
ya z?if olmas? göst?ricisi üzr? f?rq dünya üzr? ?n minimal s?viyy?d?
Finlandiyadad?r. Finlandiya m?kt?bl?rind? günd?lik d?rs zaman? 4 saatd?r, bununla
yana?? h?ft?nin 2 saat?n? ?agirdl?r seç?c?kl?ri ixtisaslara uy?un t?liml?r?
qat?lma?a s?rf edirl?r. Bundan ba?qa u?aqlar üçün “?yl?n?r?k öyr?nm?”
sistemi yarad?lm??d?r. 8-ci sinif? q?d?r bütün ?agirdl?r? eyni proqram t?tbiq
edilir. ?agirdl?r 16 ya?a q?d?r heç bir imtahanda i?tirak etmir. Bundan ba?qa
Finlandiya m?kt?bl?rind? mü?llim olan h?r bir ??xsin magistr d?r?c?si vard?r. Finlandiya
m?kt?bl?ri haqq?nda h?mçinin bunuda dey? bil?rik ki, burada mü?llim v? m?kt?b
r?hb?rliyi eyni m?vacibl? t?min olunur, buda onlar?n maddiyat deyild? t?hsil
üz?rind?n r?qab?t? girm?sin? z?min yarad?r. M?s?l?n biz v? ya dig?r bir çox
ölk?l?rd? dövl?t büdc?sinin ?sas hiss?si orduya s?rf oldu?u halda Finlandiyada
bu büdc? t?hsil? s?rf olunur. ?n ön?mlisi is? burada t?hsil ver?n heç bir
mü?llimin u?urlu v? ya u?ursuz olmas?n?n mühakim? olunmas? mümkün deyil. ?ksiklikl?ri
olan mü?lliml?rin h?r biri yeni t?lim-t?dris proqramlar?yla özl?rini inki?af
etdir? bil?rl?r. H?mçinim heç bir,mü?llimin z?if dam?as? il? i?dind?n olma
qorxusu yoxdur. Finlandiya m?kt?bl?ri haqq?nda bunuda dey? bil?rikki r?qab?t
xo? görünü? deyil, Finlandiya m?kt?bl?ri heç bir zaman bir birl?ri il? r?qab?t?
girmir, ?ksin? h?mr?ylik nümayi? etdirirl?r. Burada h?mçinin mü?lliml?rin
maa?lar?da olduqca yüks?kdir. Mü?lliml?r hakiml?r v? hüquq?ünaslarla b?rab?r
hüquqa malikdir. M?hs buna gör?dirki fin m?kt?bl?ri bir-birind?n f?rql?nmir v?
dü?ünür?m ham?s? eyni d?r?c?d? yax??d?r. Ümumilikd? baxd?qda Finlandiya t?hsil
sisteminin bel? çox yüks?k s?viyy?d? inki?af etm?sinin v? dünyada buna gör?
lider olmas?n?n ?sas s?b?bi dövl?tin t?hsil? xüsusi qay?? göst?rm?si v? xalq?n
maarifl?nm?si, t?hsil ala bilm?si üçün bütün vacibi ??raitl?ri yaratmas?d?r. Fin t?hsil
sistemi il? ba?l? 9 heyratamiz reall?q

 

1. Finlandiyada m?kt?b? ba?lamaq üçün m?cburi ya? 7-dir. U?aqlar?n?
m?kt?b? apar?b-g?tir?n, d?rs öyr?d?n valideyn anlay??? yoxdur.

 

2. Finlandiya t?dris plan? sad? v? ümumi bir sistem t?yin etm?kd?n
ibar?tdir. ?agirdl?r öz maraq v? ehtiyaclar?na gör? t?lim-t?dris proqramlar?n?
formala?d?rma hüququna malikdirl?r. Mü?lliml?r d? h?mçinin  bel? bir haqqa sahibdirl?r.

3. Finlandiya ?agirdl?rin? t?hsil ald?qlar? ilk alt? ild? heç bir qiym?t
verilmir. 9-cu sinif? q?d?r qiym?t verm? m?cburiyy?ti yoxdur v? t?l?b?l?r
standart bir imtahan sistemin? m?cbur edilmir

Aydan C?f?rli

 

4. ?btidai sinifd? ?agirdl?rin d?rs xarici/t?n?ffüs olaraq
keçirdikl?ri vaxt 75 d?qiq?dir. Amerikada bu orta hesabla 27 d?qiq?y? q?d?r
dü?ür. Türkiy?d? bu vaxt is? ortalama 45 d?qiq?dir.

 

5. Bütün mü?lliml?rin minimum magistr d?r?c?si olur v? onlar universitet
n?tic?si ?n yüks?k olan ??xsl?rd?n seçilir. Finlandiya mü?lliml?ri
müv?ff?qiyy?tli-müv?ff?qiyy?tsiz olaraq mühakim? etm?y?n bir mentalitet?
sahibdir. Z?if c?h?tl?ri olan mü?lliml?rin, yeni t?lim-t?dris proqramlar?yla
özl?rini inki?af etdirm?si mütl?qdir. Heç bir mü?llimin göst?ricisi onun i?d?n
at?lma s?b?bi ola bilm?z.

6. ?agirdl?r? ev tap??r??? verilmir çünki d?rs m?kt?bd? öyr?nm?k
üçündür. H?r u?a?a bir f?rd olaraq ön?m verilir, diqq?t göst?rilir.

 

7. Fin m?kt?bl?rind? idmana geni? yer verilir, amma yar??maq üçün
komandalar yarad?lm?r.

8. Finlandiyada m?kt?bl?r bir-birl?ri il? r?qab?t aparm?r, h?mr?ylik göst?rm?y?
çal???rlar. M?kt?bl?rin ham?s?n?n nailiyy?t göst?ricil?ri dem?k olar ki eynidir.
Buna gör? d? m?kt?bl?r aras?nda çox f?rq bilinmir. Bütün u?aqlar z?ka v?
bacar?qlar? n? olur olsun eyni sinifl?rd? oxuyur.

 

9. Finlandiyada t?hsil üçün n?z?rd? tutulan x?rc büdc?nin böyük
hiss?sini ?hat? edir. Bu x?rcl?r özünü t?drisd?n ?ld? olunan n?tic?d? göst?rir.
Burada mü?lliml?r d?, r?hb?rl?r d? dem?k olar ki eyni maa?? al?rlar.

 

 

N?tic?

Etdiyim analiz v? apard???m sor?u ?sas?nda bel? n?tic?y? g?lir?m ki,
bizim ölk?miz üçünd? “?yl?n?r?k öyr?nm?” imtahan qorxusu v? ya
h?yacan? olmadan öyr?nm? olsa daha müsb?t n?tic? ver?r. Öyr?tm? metodunda bir
s?ra d?yi?iklikl?r mütl?qdir. ?agirdl?r? veril?n c?za sistemind? d?yi?iklik
olmal?d?r. H?mçinin n?z?ri deyild? praktiki olan d?rsl?r? üstünlük verm?k bizim
üçün q?na?t b?x? olar. D?rsl?rd? praktik t?drisd?n geni? istifad? ?agirdl?rin
d?rs? mara??n?n artmas?na v? bütün ?agirdl?rinin i?tirak?n?n t?min edilm?sin?
??rait yaradar. Öyr?tm? metodunda bir s?ra d?yi?iklikl?r mütl?qdir. Az?rbaycanda
da Finlandiya t?hsil sistemind? oldu?u kimi m?kt?b vaxt? müyy?n edilmi? ya?dan
sonra ?agirdl?rin maraq sah?l?ri üzr? t?dris proqramlar?n?n t?tbiq olunmas?,
ixtisasla?man?n ali t?hsil m?rh?l?sin? kimi mü?yy?n edilm?si ?agirdl?rin daha
maraq v? h?v?sl? oxumas?na v? haz?rla?mas?na s?b?b ola bil?r. H?mçinin
Finlandiyada  mövcud olan a?a?? ya?
qruplar?nda qiym?tl?ndirm?nin olmamas?n?n da üstün c?h?t oldu?unu hesab edir?m
v? Az?rbaycanda da 1-4-ci sinifl?rd? bu üsulun t?tbiqinin u?urlu olaca??n?
hesab edir?m.

 

Author:

x

Hi!
I'm Eileen!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out